NR. 99
28 MAART 2012
Inhoud

NOx-emissiehandel loopt af in 2014

Staatssecretaris Joop Atsma van Milieu zal komend najaar een voorstel voorleggen aan de Tweede Kamer om het nationale systeem van NOx-emissiehandel in te trekken per 1 januari 2014.

Reden voor het intrekken is dat het systeem niet voldoende functioneert, aldus Atsma in een brief aan de Tweede Kamer. Uit een marktstudie en scenarioberekeningen blijkt dat de vooruitzichten ook niet beter worden. Het bedrijfsleven diende bij de staatssecretaris eerder al een verzoek in tot dit besluit (zie eerder artikel in de Nieuwsbrief Emissiehandel).

Kleine bijdrage
Het systeem werd in nauwe samenspraak tussen overheid en bedrijfsleven ontwikkeld en in 2005 ingevoerd met als doel om de industrie flexibel en kostenefficiënt te kunnen laten voldoen aan de Europese eisen voor NOx-emissies. Inderdaad zal Nederland naar verwachting binnenkort met enige vertraging onder het Europese NOx-plafond voor 2010 duiken, maar de bijdrage daaraan van het handelssysteem was klein.

Atsma heeft de deelnemers aan de NOx-emissiehandel inmiddels per brief laten weten dat hij 2013 beschouwt als het laatste handelsjaar. Bedrijven zullen dus in 2014 hun laatste handelsjaar moeten afsluiten met onder andere het indienen van het NOx-emissieverslag bij de Nederlandse Emissieautoriteit NEa. Tot dan worden de bedrijven binnen het handelssysteem wel gehouden aan hun wettelijke verplichtingen ten aanzien van monitoring, rapportage en verificatie.

Onvoldoende steun

NOx-emissiehandel heeft zo weinig bijgedragen aan NOx-emissiereductie omdat Europese wetgeving (IPPC en binnenkort Richtlijn industriële emissies) al de implementatie van de beste beschikbare technieken (BBT) eist bij individuele installaties. Nederland wilde in de EU meer ruimte voor een NOx-emissiehandelssysteem maar kreeg onvoldoende steun. De emissiegrenswaarden per individuele installatie zullen dus blijven bestaan, zonder de flexibiliteit van emissiehandel. Overigens benadrukt Atsma in zijn brief dat dit besluit niet van invloed is op de CO2-emissiehandel.

Als de NOx-emissiehandel ten einde is blijven grotere installaties gewoon onder Europese wetgeving vallen. Middelgrote stookinstallaties die door emissiehandel dispensatie kregen voor de nationale NOx-emissie-eisen zullen in de periode 2017-2019 moeten gaan voldoen aan het Besluit Emissie-eisen middelgrote stookinstallaties (BEMS). Nieuwe installaties moeten al direct voldoen aan deze BEMS.

Overgang
In voorbereiding op het wetsvoorstel dat eind dit jaar naar verwachting naar de Kamer gaat, onderzoekt het ministerie van Infrastructuur en Milieu eventuele knelpunten die kunnen ontstaan bij de overgang. “Het Kabinet zal in overleg met de bedrijven en brancheverenigingen, voor die situaties waar dit nodig is, een overgangsregeling ontwikkelen,” schrijft Atsma in zijn brief aan de Tweede Kamer.

Op 8 en 9 mei organiseert het ministerie van IenM bijeenkomsten voor bedrijven voor het beantwoorden van aanvullende vragen. De bedrijven worden hiervoor deze week uitgenodigd.

Terug naar inhoud

Eerste deadline handelsjaar 2011 bijna verstreken

Komende zaterdag, 31 maart 2012, is de laatste dag dat bedrijven hun geverifieerde emissieverslag bij de NEa kunnen indienen.
Op deze datum moet ook het emissiecijfer in het CO2 of NOx Register ingevoerd zijn en goedgekeurd door de verificateur. Op de website van de NEa staat meer informatie hierover.

De NEa heeft op dit moment  338 van de 482 emissieverslagen ontvangen. Meer informatie over het afsluiten van het handelsjaar staat op de website van de NEa.

Terug naar inhoud 

Nederland notificeert toewijzingsbesluit binnenkort

Als alles volgens planning verloopt, zal Nederland begin april als negentiende lidstaat het definitieve nationaal toewijzingsbesluit (NTB) notificeren bij de Europese Commissie.

“We hebben vijftien zienswijzen binnengekregen en die zijn in de afgelopen periode verwerkt,” zegt Alex Pijnenburg, projectleider bij de NEa. “Zodra dat klaar is, kunnen we de toewijzingsgegevens naar Brussel sturen.” Het aantal zienswijzen is kleiner dan in de tweede handelsperiode. Hoe dat precies komt, is volgens Pijnenburg niet helemaal duidelijk. “De allocatieregels zijn blijkbaar helder genoeg uitgelegd en goed toegepast.”

Eerste Kamer
Het notificeren in Brussel betekent niet dat het NTB formeel gepubliceerd kan worden. “De wet die emissiehandel na 2012 mogelijk moet maken, en op basis waarvan we kunnen publiceren, ligt op dit moment nog in de Eerste Kamer,” aldus Pijnenburg. “Uiteraard zullen we bedrijven zo snel mogelijk informeel op de hoogte stellen van de uitkomst van de zienswijzen en de voorlopige allocatie.”

Pijnenburg wijst er op dat bedrijven zelfs met een definitief NTB nog geen absolute zekerheid hebben over de hoeveelheid toegewezen emissierechten: “De Europese Commissie gaat naar ons NTB kijken en kan dan nog wijzigingen aanbrengen. Ook voor ons is het onbekend hoe dat proces precies in zijn werk gaat en hoe lang dit duurt.”

Nieuwkomers
Hoewel het NTB bijna klaar is, houdt het allocatiewerk voor Nederland voorlopig nog niet op. Op dit moment worden voorbereidingen getroffen voor de nieuwkomersaanvragen. Deze zullen net als voor bestaande installaties via een door de Europese Commissie vastgestelde template aangeleverd moeten worden. De NEa zal bedrijven hierover binnenkort nader inlichten.

Nederland is met de geplande notificatie begin april eerder klaar dan grote lidstaten als Duitsland, Spanje en Italië.

Terug naar inhoud


Nederland veilt een miljoen rechten voor €6,95 per stuk
Afgelopen donderdag heeft Nederland een miljoen emissierechten (EUA’s) geveild voor 6,95 euro per recht.

De prijs lag net onder de referentieprijs op dat moment op de EEX-spotmarkt (7,00€). Het veilingaanbod werd 3,3 maal overschreven, en is daarmee een fractie minder goed bezocht dan de vorige veiling uit februari. Ook het aantal bedrijven dat een bod deed was met 7 iets lager dan het 9-tal van vorige maand.
Uitvoerder van de veiling was het Duitse handelsplatform EEX, gevestigd in Leipzig, in opdracht van de Nederlandse overheid.

Nog twee veilingen in 2012
De komende maanden organiseert EEX nog twee veilingen van ieder een miljoen emissierechten. De veilingen vinden plaats op 19 april en 14 juni. De twee miljoen EUA’s die nog geveild zullen worden, zijn de laatste van de in totaal zestien miljoen Nederlandse EUA’s die tijdens de tweede fase van het EU emissiehandelssysteem (2008-2012) onder de hamer gaan.

Terug naar inhoud


Brussel: set aside en 2050 Roadmap nog onbeslist
Plannen voor een hogere CO2-prijs als gevolg van een set aside maatregel en verdergaande CO2-doelstellingen na 2020 hebben in Brussel vertraging opgelopen.

Set-aside

Ondanks een positief signaal van een industriecomité van het Europees Parlement (zie vorige nieuwsbrief), heeft voorzitter Denemarken de set-aside maatregel voorlopig niet opgenomen in de voorgestelde Energiebesparingsrichtlijn. Deze richtlijn, die de -20% doelstelling voor energiebesparing in de EU nader invult, wordt de komende twee maanden besproken in ‘trialogen’, het informele overleg tussen Europese Commissie, het Parlement en de Europese Raad van Ministers. Deze drie partijen moeten het samen eens zien te worden over het uiteindelijke wetsvoorstel.

Volgens marktanalist Point Carbon ligt Polen in de Europese Raad dwars, en probeert het steun te vinden onder lidstaten die nog twijfelen aan de set-aside, zoals Spanje, Italië en een aantal Oost-Europese landen. De komende maanden zal blijken of Polen genoeg politieke steun weet te verzamelen om de set- aside maatregel te blokkeren. Het Europese Parlement wil de set-aside graag invoeren, maar de Commissie wil een voorstel niet indienen voordat er een duidelijk signaal van de lidstaten is dat het voorstel het gaat halen.

Roadmap

Eerder deze maand, in de Raad van Milieuministers op 8 maart, heeft Polen een veto uitgesproken over de Roadmap 2050, waarin de Europese Commissie uiteenzet hoe Europa zich moet ontwikkelen naar een koolstofarme economie in 2050. Volgens bronnen van Point Carbon zorgt dit signaal voor een gebrek aan politieke consensus om de Roadmap verder te ontwikkelen.

Denemarken heeft aangegeven de Roadmap niet meer te agenderen. De Commissie heeft aangegeven dat zij verdergaat met voorstellen voor 2030, omdat 26 lidstaten de conclusies wel steunen. Een vertegenwoordiger van Cyprus, de volgende EU-voorzitter, gaf deze week aan de besprekingen over de Roadmap te willen koppelen aan de onderhandelingen over de volgende EU-begroting.

Onder meer als gevolg van deze ontwikkelingen is de CO2-prijs de afgelopen weken weer gezakt naar een waarde onder de 7 per recht.

Terug naar inhoud


Atsma beantwoordt Eerste Kamervragen

Staatssecretaris Joop Atsma (IenM) heeft vorige week vragen uit de Eerste Kamer beantwoord, onder meer over het gelijke speelveld, de besteding van veilingopbrengsten en de CO2-prijs van emissiehandel na 2012.

De Eerste Kamer levert op 3 april inbreng voor het nader voorlopig verslag.

Level playing field
De concurrentiepositie van de Nederlandse luchtvaartsector baart Atsma nog steeds zorgen, blijkt uit zijn reactie op vragen van de VVD-fractie. Atsma refereert aan een recent onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid waaruit blijkt dat de sector relatief zwaar getroffen wordt als derde landen tegenmaatregelen nemen tegen het ETS. De Nederlandse regering pleit daarom voor de invoering van een mondiaal systeem en voor een plan mochten er daadwerkelijk tegenmaatregelen genomen worden. Atsma heeft tijdens de Milieuraad van 9 maart jl. andere lidstaten opgeroepen om vergelijkbare onderzoeken uit te voeren en bij de Europese Commissie erop aangedrongen dat ‘alles op alles’ wordt gezet om tegenmaatregelen te voorkomen.

De financiële compensatie die lidstaten uit hun eigen staatskas kunnen verstrekken aan elektriciteitsintensieve sectoren kan het level playing field verstoren, meent het CDA. Volgens Atmsa zet Nederland zich er voor in dat deze compensatie pas kan plaatsvinden indien er een reëel risico op carbon leakage is. Volgens de regering moet de prijs van emissierechten “aanzienlijk hoger” liggen dan de huidige prijs om van een dergelijk risico te spreken. “Indien het gevaar niet dreigt, dan zou geen enkele lidstaat compensatie mogen verlenen en wordt het gelijk speelveld niet aangetast,” aldus Atsma. Nederland heeft deze zienswijze samen met een aantal andere lidstaten richting Brussel gecommuniceerd.

Veilingopbrengsten
Zal Nederland 50% van de veilingopbrengsten besteden aan klimaat- en energiebeleid? Volgens Atsma zal dat het geval zijn, maar niet op directe wijze via het oormerken van veilingopbrengsten, maar door te kijken naar het financieel waarde-equivalent van de verwachte veilingopbrengsten en de uitgaven aan klimaat- en energiebeleid. Atsma wijst erop dat bestedingen aan regelingen zoals de SDE+ zullen oplopen tot 1,4 miljard Euro per jaar in 2015. Schattingen over veilingopbrengsten lopen ver uiteen maar zullen voor Nederland vermoedelijk honderden miljoenen per jaar bedragen.

CO2-prijs
Atsma begrijpt de zorgen van D66 om de lage CO2-prijs, die langlopende investeringen in koolstofarme alternatieven onvoldoende aanspoort. Hij zal daarom in Europees verband meewerken aan het onderzoeken van de mogelijkheid van een set-aside. Een aanpassing van het emissieplafond ligt minder voor de hand omdat dit een wijziging van de ETS-richtlijn vereist.

Terug naar inhoud


Nieuwe monitoringsplannen 2013-2020 vereist

Zowel nieuwe als bestaande deelnemers aan het Europese systeem van emissiehandel zullen in de loop van dit jaar nieuwe monitoringsplannen (MP) moeten aanleveren.

Dat moet gebeuren in het kader van de gewijzigde EU-regelgeving voor monitoring van broeikasgasemissies in de derde handelsperiode (2013-2020). De plannen moeten worden opgesteld op basis van een door de Europese Commissie vastgesteld Excel-template.

Voor bestaande ETS-installaties zou dit wel eens onverwacht nieuws kunnen zijn, denkt Jaap Bousema van de Nederlandse Emissieautoriteit. ”Bestaande bedrijven moeten er rekening mee houden dat het maken van een nieuw monitoringsplan niet neerkomt op het doorvoeren van enkele aanpassingen aan het bestaande plan. Er kan weliswaar geput worden uit de bestaande documenten, maar er moet echt een nieuw monitoringsplan worden opgesteld in een heel nieuw Europees template.”

Bousema schat dat voor kleine bedrijven het invullen van het template vermoedelijk zal meevallen, maar voor grotere bedrijven verwacht hij dat dit best een investering vergt. “Aan de andere kant levert het template ook voordelen op, zoals een overzichtelijker monitoringsplan voor verificateurs en meer harmonisatie binnen Europa.”

Guidances
Hoe het template er precies uit komt te zien is nog niet bekend. Wel komt de Europese Commissie, net als bij het datarapport voor de allocatie, in de loop van het jaar met guidances over specifieke onderwerpen. “Denk aan zaken als biomassa en meetonzekerheden,” aldus Bousema.

Het aanleveren van nieuwe monitoringsplannen voor de derde handelsperiode is in principe een eenmalige exercitie als gevolg van de nieuwe regelgeving voor monitoring en rapportage, die in december 2011 werd aangenomen door de Climate Change Committee van de 27 EU-lidstaten. Wel zullen monitoringsplannen, net als anders, up-to-date moeten worden gehouden.

Seminars
De NEa zal informatiebijeenkomsten organiseren op 8 en 9 mei 2012 om de bedrijven uitgebreid te informeren over de nieuwe Europese monitoringsverplichtingen. De NEa zal hiervoor deze week uitnodigingen versturen.

Meer informatie over deadlines staat op de NEa-website.

Terug naar inhoud


Abonnement
Inschrijven
Reageren
Archief Nieuwsbrieven

Websites Emissiehandel
NEa
Rijksoverheid
AgentschapNL
IenM op Twitter